Szczególną rolę w ochronie przyrody na terenach leśnych odgrywają Lasy Państwowe, gdyż to właśnie na zarządzanym przez nie obszarze zlokalizowana jest większość najbardziej wartościowych i najatrakcyjniejszych krajobrazowo form i obiektów ochrony rodzimej przyrody, które w połączeniu z licznie występującą tu florą i fauną świadczą o pozytywnej roli gospodarki leśnej w zachowaniu różnorodności biologicznej w kraju i na naszym kontynencie.
Zgodnie z ustawą o lasach i Polityką Leśną Państwa, Lasy Państwowe prowadzą od lat inwentaryzację wszystkich cennych form różnorodności biologicznej, aktualizując je na bieżąco oraz przy okazji sporządzania, w ramach prac urządzeniowych, programów ochrony przyrody w nadleśnictwie. Inwentaryzacją objęte są wszystkie elementy, które chronione są prawem, czyli rezerwaty przyrody, pomniki przy rody, użytki ekologiczne, gatunki zagrożone i rzadkie.
Według stanu na dzień 31.12.2008 r. w PGL LP zewidencjonowano:
· 1229 rezerwatów przyrody o powierzchni 121 277 ha, z czego ponad połowę rezerwatów leśnych (672);
· 10 733 pomniki przyrody, w tym: 8439 pojedynczych drzew, 1311 grup drzew, 129 alei, 461 głazów narzutowych, 195 skałek, grot i jaskiń, 198 pomników powierzchniowych (362 ha);
· 8787 użytków ekologicznych o po wierzchni 27 738 ha;
· 352 stanowiska dokumentacyjne o powierzchni 1374 ha;
· 119 zespołów przyrodniczo – krajobrazowych o łącznej po wierzch ni 33 763 ha.
Ponadto utworzono 3256 stref ochronnych dla wybranych gatunków zwierząt, stref o łącznym areale 165 749 ha, w tym 67 722 ha stref ochrony ścisłej.
Należy także uwzględnić ponad 226 671 ha drzewostanów stanowiących bazę nasienną, w tym 16 267 ha wy łączonych drzewostanów nasiennych i 210 404 ha gospodarczych drzewostanów nasiennych, oraz 3966 ha drzewostanów i upraw zachowawczych, dzięki którym możliwe jest propagowanie w naszych lasach rodzimych ekotypów gatunków lasotwórczych.
Lasy Państwowe podejmują również własne inicjatywy służące zachowaniu różnorodności biologicznej i odtwarzaniu zagrożonych gatunków flory
i fauny. Zaliczyć do nich należy przede wszystkim „Program zachowania leśnych zasobów genowych” oraz inne inicjatywy, m.in.: „Program restytucji jodły w Sudetach Zachodnich”, „Program restytucji cisa” oraz „Program reintrodukcji głuszca”. W wyniku inwentaryzacji przyrodniczej gatunków i siedlisk chronionych w ramach sieci Natura
2000 i znajdujących się w załącznikach do dwóch dyrektyw unijnych tworzących tę sieć zinwentaryzowano na obszarze PGL Lasy Państwowe ogółem 48 gatunków zwierząt, 23 gatunki roślin i 76 typów i podtypów siedlisk.
Wyrazem bogactwa gatunkowe go fauny leśnej są zwierzęta łowne, których liczebność w Polsce należy do najwyższej w Europie. Liczebność większości gatunków kopytnych utrzymuje się na wysokim poziomie, a nawet wzrasta (łoś, jeleń, daniel), stwarzając stałe zagrożenie dla lasu. Począwszy od końca lat dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia obserwuje się stały, choć niewielki wzrost liczebności większości gatunków zwierząt łownych. Jedynie populacje zająca i kuropatwy zmniejszyły się w tym czasie o ponad połowę.
