Archive for Styczeń, 2013

Prawa przysługujące akcjonariuszowi

Zgodnie z kodeksem spółek handlowych, prawo emisji akcji mają tylko dwa typy spółek, należą do nich spółki akcyjne i spółki komandytowo-akcyjne. Każdy, kto nabędzie akcje danej spółki, może czerpać z tego tytułu określone korzyści. Najczęściej spotykanym podziałem, który wynika z posiadania akcji przez akcjonariusza jest podziała na uprawnienia majątkowe i korporacyjne. Prawa każdego akcjonariusza powinny być równe, lecz w szczególnych przypadkach stwierdzonych w kodeksie spółek handlowych nie są. Statut spółki może na przykład niektórym wyemitowanym akcjom przypisać szczególną wartość, mówimy wówczas o akcjach uprzywilejowanych. Do uprawnień majątkowych wynikających z bycia akcjonariuszem w spółce należą, prawa do otrzymania części zysków wypracowanych przez daną spółkę, jest to tak zwane prawo do dywidendy. Jeżeli jesteśmy akcjonariuszem, to nikt żadna uchwała walnego zgromadzenia ani statut nie mogą nas pozbawić tego prawa. Innym niezbywalnym prawem wynikającym z samego faktu bycia akcjonariuszem jest prawo do partycypowania w podziale majątku spółki, jeżeli dojdzie do jej likwidacji. Z kolei do grupy uprawnień korporacyjnych, wynikających z bycia akcjonariuszem należą prawo głosu na walnym zgromadzeniu spółki. Posiadanie jednej akcji zwykłej daje nam prawo do posiadania jednego głosu. Akcje uprzywilejowane mogą nam dać dwa głosy na walnym zgromadzeniu. Prawem korporacyjnym jest również bierne prawo głosu.

Broker papierów wartościowych

W statucie giełdy papierów wartościowych zostały wymienione grupy podmiotów, które mają prawo uczestnictwa w sesjach giełdy. Należą do nich pośrednicy, swobodni uczestnicy, urzędnicy i goście. Zdecydowanie najliczniejszą grupę stanowią pośrednicy, których można nazwać ogólnie brokerami papierów wartościowych. Są pośrednikami, ponieważ pośredniczą w transakcjach kupna i sprzedaży pomiędzy swoimi klientami, a daną spółką, oferującą do sprzedania dany instrument finansowy dopuszczony do obrotu na giełdzie. By wykonywać taką pracę należy zdobyć stosowną licencję przyznawaną przez Komisję Nadzoru Finansowego. Większość brokerów papierów wartościowych przyłącza się do domów maklerskich, ponieważ samodzielnie, jako zwykłe osoby fizyczne, nie zostaliby dopuszczeni do obrotu na giełdzie. W zamian za wykonywaną pracę, brokerzy otrzymują od swoich klientów prowizję, której wysokość zależy od wielu czynników określonych precyzyjnie w umowie między dwoma stronami. Rozróżnić można na giełdzie brokerów kursowych oraz brokerów wolnych. Ci pierwsi są specjalistami od jednego konkretnego rodzaju papierów wartościowych, natomiast drudzy prowadzą działalność we własnym imieniu i na własny rachunek. Brokerzy mogą pracować także w Krajowym depozycie papierów wartościowych, w zagranicznych firmach, które prowadzą działalność maklerską na terytorium naszego kraju, czy też w bankach prowadzących działalność tego rodzaju.

Regulamin giełdy papierów wartościowych

Tak olbrzymia i potężna organizacja, jaką jest bez wątpienia giełda papierów wartościowych musi działać w obrębie określonych przepisach, a wszystkie decyzje zawierane na giełdowym parkiecie, powinny mieć solidne podstawy prawne. Całą działalność giełdy papierów wartościowych w naszym kraju nadzoruje Komisja Nadzoru Finansowego. By giełda mogła w ogóle funkcjonować musi uzyskać od państwa koncesję na prowadzenie transakcji. W połowie dwutysięcznego dwunastego roku, na warszawskim parkiecie giełdowym notowanych było mniej więcej czterysta trzydzieści spółek. Łączna wartość wszystkich tych spółek była w granicach siedmiuset miliardów złotych. Gdy w grę wchodzą tak ogromne pieniądze, cała struktura musi mieć solidne podwaliny. Jeśli chodzi o naszą krajową giełdę, to największą rolę w całym procesie organizacji działania spełnia statut giełdy i jej regulamin. W regulaminie znajdują się wszystkie sprawy dotyczące zakres funkcjonowania giełdy, określenie miejsca i godziny trwania sesji giełdowych, możliwe sposoby i rodzaje zawieranych transakcji giełdowych oraz regulaminie określane są kursy giełdowe. W statucie natomiast zawarte są kwestie typu wymienienia uczestników, którzy mogą uczestniczyć w transakcjach giełdowych, ogólne zasady funkcjonowania giełdy, omówiona jest cała struktura organizacyjna giełdy, jej organy i zadania postawione przed tymi organami, czy też rodzaje papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu.

Uczestnicy transakcji na giełdzie

Na giełdzie papierów wartościowych uczestnikiem transakcji, co prawda nie może być osoba fizyczna, lecz statut i organizacja giełdy wskazują wszystkie podmioty, które mają możliwość bycia uczestnikiem obrotów papierami wartościowymi dopuszczonymi przez Komisję Nadzoru Finansowego do obrotu. Zasadniczo, regulamin giełdy papierów wartościowych wymienia cztery grupy uczestników transakcji, należą do nich, pośrednicy, urzędnicy, samodzielni uczestnicy i tak zwani goście. Zdecydowanie najliczniej reprezentowaną grupą są pośrednicy, czyli maklerzy papierów wartościowych, którzy, aby sprawować daną funkcję muszą uzyskać od Komisji Nadzoru Finansowego licencję na wykonywanie zawodu. Maklerzy grupują się w większe organizacje, jak domy maklerskie. Obecnie na warszawskiej giełdzie działa ponad czterdzieści domów maklerskich. Maklerzy papierów wartościowych są pośrednikami w transakcjach kupna i sprzedaży, między podmiotami, które reprezentują. W zamian za wykonywane czynności, maklerzy otrzymują, określoną w umowie prowizję. Można wymienić dwie grupy maklerów działających na giełdzie, maklerzy kursowi i wolni. Maklerzy wolni zakupują i sprzedają papiery wartościowe na własny rachunek, nie działają w niczyim imieniu. Inną grupą uczestników transakcji na giełdzie są samodzielni uczestnicy. Urzędnicy, którzy są trzecią grupą podmiotów działających na giełdzie, reprezentują interesy firm, dla których pracują.

Giełdy państwowe i korporacyjne

Giełdy papierów wartościowych, mają bezpośredni związek z giełdami towarowymi. Pierwszymi prawdziwymi giełdami papierów wartościowych były giełdy w Antwerpii i Amsterdamie. Na przełomie dziewiętnastego i dwudziestego wieku, najważniejszymi światowymi giełdami były giełda nowojorska i giełda w Londynie. Obecnie najważniejszymi dla światowej gospodarki giełdami papierów wartościowych, są oprócz giełd nowojorskich i londyńskiej, giełdy we Frankfurcie nad Menem, w Paryżu, Tokio, czy Hong Kongu. W naszym kraju giełda zlokalizowana jest w stolicy, w Warszawie. Na giełdzie można zakupić papiery wartościowe po aktualnych ich notowaniach. Żaden uczestnik transakcji giełdowych nie może mieć stu procentowej pewności, czy na jutrzejszym notowaniu, wartość danego papieru wartościowego utrzyma się, pójdzie w górę, czy też spadnie. By grać na giełdzie trzeba posiadać bardzo rozległą wiedzę finansową, i duże doświadczenie. Wszystkie papiery wartościowe, które możemy nabyć na giełdzie zostały wcześniej zatwierdzone przez odpowiednią instytucję państwową. Giełdy mogą działać albo w formie korporacyjnej albo państwowej. Większość współczesnych giełd papierów wartościowych poddanych jest nadzorowi i kontroli ze strony instytucji państwowych. Państwo na przykład udziela giełdzie koncesji na jej działanie. Giełda korporacyjna daje możliwość otworzenia organizacji giełdowej zgodnej z prawem handlowym, bez ingerencji ze strony państwa.

Akcje uprzywilejowane i aportowe

Najchętniej kupowanym rodzajem papierów wartościowych są bez wątpienia akcje. Każdy, kto zamierza przyłączyć się do gry na giełdzie, musi wiedzieć, że będzie miał do dyspozycji możliwość zakupu i sprzedaży akcji aż czterystu trzydziestu spółek. W naszym krajowym prawodawstwie odnoszącym się do spółek handlowych, prawo do emisji akcji zostało przyznane tylko dwóm podmiotom, które zawiązały swoją działalność pod formą organizacyjną spółki akcyjnej, lub spółki komandytowo-akcyjnej. Każda z nich może emitować akcje imienne, na okaziciela, aportowe, gotówkowe, uprzywilejowane. Jeżeli chodzi o akcje aportowe to ich istotą jest fakt, iż są pokrywane wkładem niemającym charakteru pieniężnego. Kodeks spółek handlowych stwierdza, że przedmiotem aportu nie może być jedynie świadczenie o pracę, prawo niezbywalne, świadczenie usług, czy czasowe ograniczenie obrotu. Wszystkie elementy, które nie mogą być przedmiotem aportu są wymienione we właściwym artykule odnoszącym się do spółki akcyjnej. Ciekawym rodzajem akcji emitowanych przez spółki akcyjne i spółki komandytowo-akcyjne są akcje uprzywilejowane. Kodeks spółek handlowych dopuszcza emisję takich akcji w określonych przypadkach. Posiadanie takich spółek daje ich właścicielowi dwa głosy na zebraniu walnym spółki, uprawnienia majątkowe, jak wyższe prawo do dywidendy, czy też wyższy udział przy podziale majątku w przypadku likwidacji danej spółki.

Akcje na okaziciela i imienne

Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w kodeksie spółek handlowych, prawo do emisji akcji przysługuje tylko i wyłącznie spółkom akcyjnym i spółkom komandytowo-akcyjnym. Wspomniany powyżej kodeks wskazuje wiele rodzajów akcji, które mogą być wydawane przez władze spółki. Jednymi z najważniejszych rodzajów są akcje imienne i na okaziciela. Ich istota zawarta jest w samej nazwie. Z akcji imiennych, wszystkie uprawnienia związane z byciem ich właścicielem przysługują tylko i wyłącznie osobom, które mogą wykazać się dokumentem potwierdzającym tożsamość, tożsamym z tym, zapisanym na dokumencie akcji. Za akcjonariusza spółki, władze spółki uważają osobę, która została wpisana do tak zwanej księgi akcyjnej. Akcje spółek mogą być sprzedawane i kupowane na parkiecie giełdowym. Od dawna akcje są najpopularniejszym instrumentem finansowym, który jest nabywany na giełdzie papierów wartościowych. W naszym kraju jest notowanych ponad czterysta trzydzieści spółek. Wyżej zostało powiedziane, że każda spółka prowadzi księgę akcyjną. Wpisani są do niej wszyscy akcjonariusze, łącznie z ich siedzibą i wysokością wpłat. Księgę akcyjną prowadzi zarząd każdej spółki. Innym typem akcji, są akcje na okaziciela. Uprawnienia z posiadania takiej akcji przysługują każdemu posiadaczowi akcji. Do innych rodzajów akcji, które mogą być emitowane przez spółki akcyjne i komandytowo-akcyjne należą akcje aportowe i gotówkowe, czy akcje uprzywilejowane.

Zawód maklera giełdowego

W przeprowadzaniu transakcji na giełdzie papierów wartościowych pomagają nam maklerzy papierów wartościowych. Są to osoby profesjonalnie zajmujący się transakcjami kupna i sprzedaży akcji, obligacji, praw do poboru i wszystkich innych papierów wartościowych notowanych na giełdzie. W zamian za oferowany zakres usług, jego klienci wpłacają na jego konto określoną w umowie prowizję od zysków z inwestycji. Większość maklerów pracuje w jednym z domów maklerskich. Konieczność bycia członkiem jednego z domów maklerskich wynika również ze specyfiki i organizacji mechanizmów działania giełdy papierów wartościowych, ponieważ osoby fizyczne nie mogą być uczestnikami transakcji giełdowych, za to domy maklerskie mogą. Obecnie na warszawskiej giełdzie działa około czterdziestu domów maklerskich. Maklerzy przekazują instrukcje od swoich klientów w swoim imieniu, lecz ewentualne konsekwencje takich decyzji spoczywają na rachunku klienta. By móc wykonywać zawód maklera papierów wartościowych, potrzebne jest zdobycie odpowiedniej licencji, którą nadaje w naszym kraju Komisja Nadzoru Finansowego. Do obowiązków każdego maklera giełdowego należy przede wszystkim oferowanie notowanych na giełdzie papierów wartościowych w publicznym obrocie, oraz ich nabywanie i sprzedaż we własnym imieniu, lecz zazwyczaj na rachunek klienta, dla którego pracuje. Do jego obowiązków należy także sporządzanie i podpisywanie umów z klientem.

Zakup papierów wartościowych

Stajemy się coraz bogatsi. Wypracowane pieniądze, co normalne chcemy zainwestować, w jakiś pewny interes, ale nie zawsze wiemy, co będzie dla nas w danym momencie najlepszą opcją. Nasze działania inwestycyjne są bardzo często uzależnione od naszego charakteru i temperamentu. Chętnie nasi rodacy inwestują w nieruchomości mieszkaniowe oraz w kamienie szlachetne, lecz od pewnego czasu można zaobserwować coraz większe zainteresowanie w inwestycje w papiery wartościowe. Pragnienie dużego zysku na giełdzie jest niekiedy tak duże, że wiele osób zaciąga kredyty w instytucjach bankowych na zakup papierów wartościowych. Taka oferta kredytowa występuje w coraz większej liczbie instytucji bankowych. W dalszym ciągu instrumentem finansowym, w który najchętniej inwestujemy są akcje spółek. W roku dwutysięcznym dwunastym, na warszawskiej giełdzie notowanych było ponad czterysta trzydzieści spółek, których łączna wartość sięgała sześciuset siedemdziesięciu miliardów złotych. Omawiając akcje, jako jeden z papierów wartościowych warto podkreślić, że dochód z akcji jest zmienny. Gdy chcemy zainwestować w papiery wartościowe o stałym dochodzie i oprocentowaniu, to powinniśmy się zainteresować ofertą obligacji rządowych. Innymi rodzajami papierów wartościowych notowanych na giełdzie są prawa poboru, prawa do akcji, prawa pierwszeństwa, certyfikaty inwestycyjne, warranty opcyjnie, produkty ustrukturyzowane i tym podobne.

Korzyści płynące z zakupu akcji

Każdy z nas, kto ukończył osiemnaście lat i posiada pełną zdolność do czynności prawnych, ma prawo do uczestnictwa w obrocie papierami wartościowymi na giełdzie. Jedną z najpowszechniejszych form inwestowania pieniędzy na giełdzie jest zakup i sprzedaż akcji wybranych spółek. W sierpniu dwutysięcznego dwunastego roku, na warszawskiej giełdzie można było zakupić akcje około czterystu trzydziestu spółek. Oczywiście by zakupić akcje spółki o największym potencjale wzrostowym trzeba posiadać dużą wiedzę w tym temacie, a także mieć przysłowiowego nosa. Z bycia posiadaczem akcji danej spółki płyną różne prawa, które możemy podzielić na dwie zasadnicze grupy, prawa majątkowe i korporacyjne. Do praw majątkowych płynących z samego zakupu akcji należą prawa do dywidendy, czyli udziałów w wypracowanym przez spółkę zysku, prawa do udziału w podziale majątku spółki, gdy zajdzie potrzeba jej likwidacji, czy prawo głosu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy, omawiając prawa majątkowe płynące z samego faktu bycia właścicielem akcji nie można ominąć prawa do poboru akcji z nowej emisji. Całość uprawnień i obowiązków płynących z bycia posiadaczem akcji spółki akcyjnej normuje kodeks spółek handlowych. Wspomniana regulacja prawna stanowi, że na jedną akcję nie może przypadać więcej niż jeden głos na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy, chyba, że jest to akcja uprzywilejowana, wówczas na taką akcję przypadają dwa głosy.